Tijd om ons in te leven!

10-11-2018
Lucien De Waele

Na een muzikaal afscheid woensdagavond, staan we erg vroeg op om te vertrekken naar Santa Ana. Een busrit van minstens 5 uur. Onze chauffeur weet gelukkig wel van rijden. De kwaliteit van de wegen onderweg verschilt van goed naar zeer slecht. We zien onderweg enkele ‘goede’ woningen, maar vooral veel kleine constructies uit metalen platen die als huis dienen. De betere woningen hebben vaak niet één maar twee soorten afsluitingen ter bescherming. Opvallend is dat benzinestations er zeer goed uitzien en de meeste een gewapende bewaker hebben. Op een gegeven moment moeten we een 15tal minuten stilstaan en komen verkopers van fruit en nootjes langs de weg opduiken.

Tijdens deze rit vertelt Flor – van Trias El Salvador – ons meer over de politiek in El Salvador. In het kort: het geld zit bij een klein groep van rijken, de anderen moeten vechten om te overleven. Een erfenis van de politieke warboel die volgde op de burgeroorlog. Of vluchten het land uit om het geluk en geld in de Verenigde Staten te zoeken. De rechtse regering die tot 2009 aan de macht was deed investeerde enkel in de textielindustrie en deed bitter weinig om boeren en kleine ondernemers te ondersteunen. Alle presidenten maken zich ook schuldig aan corruptie. Enkel de laatste president, de eerste die de linkse partij FMNL kon aanleveren maakte enkele verbeteringen voor het gewone volk; onderwijs werd gratis tot aan het middelbaar, de prijs van medicatie daalde en in bepaaldegemeenten kunnen jongeren subsidies krijgen voor hun studies.

Om 16u komen we aan in het dorp El Congo, bij de coöperatie Los Pinos. Los Pinos is lid van Trias-partner CLAC – de Fair-trade koepelorganisatie voor Latijns-Amerika. Bij een introductie door de voorzitter horen we hoe Los Pinos inzet op jongeren door hen meer inspraak te geven in de coöperatie. We worden voorgesteld aan onze gastgezinnen, waar we twee nachten zullen verblijven. De gastgezinnen bestaan uit leden van de coöperatie. Onze groep van twaalf wordt verdeeld over 6 gastgezinnen. Mezelf en mijn medereiziger Jan trekken in bij Pablo Alberto. Pablo is 47 en heeft 3 zonen.

We hebben allemaal geschenkjes mee voor onze gastheren en –vrouwen. Ikzelf heb gekozen voor een doos koekjes, Belgische pralines, een voetbal t-shirt, 2 flesjes bier en enkele hemden. Pablo en zijn gezin waren erg tevreden met deze attenties.

De woonst is netjes, maar doet me denken aan toen ikzelf nog klein was, bijna 70 jaar geleden. Geen lopend water, geen lavabo, geen douche of bad. Ook het toilet is uit lang vervlogen tijden. Het water wordt 2 keer per week bijgevuld, dus er staan nu overal in het huis en rondom emmers en andere bidons met water. De bewoners zijn zeer tevreden met wat ze hebben en dat gevoel wordt overgebracht bij ons, zelfs al is het voor ons even teruggaan in de tijd.

Ergens hoop ik dat deze mensen hun situatie spoedig kunnen verbeteren, hoewel ik na de uitleg van vandaag over de politieke situatie sterke twijfels heb. Pablo vertelt ons hoe in 2000 opeens van de oude munteenheid – de colon – naar de dollar werd overgeschakeld. De munt zakte ineen en het leven werd plots enorm veel duurder. Veel mensen sloten zich toen aan bij de coöperaties, omdat hierdoor toch de werkzekerheid en economische zekerheid verbeterd werd. Natuurlijk kan de koffieoogst tegenvallen bij bijvoorbeeld overvloedige regenval, iets wat dit jaar spijtig genoeg het gebeurd is.

Ik kijk ernaar uit om me de volgende dag echt ‘in te leven’ bij Pablo Alberto, zijn familie en de coöperatie. Ik wil nu al mijn ‘huisgenoot’ Jan bedanken voor het vele vertaalwerk, dat mij toelaat om duidelijk te communiceren met het gezin. Ik ben zeer dankbaar dat ik deze ervaring kan meemaken en zelf met eigen ogen kan zien hoe mensen zoals Pablo en anderen in coöperatie – hoewel ze een zwaar leven met weinig hebben – toch positief in het leven staan.