'Bewustwording rond gender blijft acute uitdaging in Peru'

19-12-2017
Delphine Scheerens (29) heeft afscheid genomen van Trias Andes. Twee jaar lang heeft ze Peruaanse boerenleiders gewezen op het belang van een inclusieve strategie voor hun organisatie.

Het minste wat je kan zeggen, is dat Delphine een niet-alledaagse ervaring heeft opgedaan. Samen met twee vrouwelijke collega's runde ze het kantoor van Trias in Peru. Haar specifieke opdracht: de belangen van vrouwen en jongeren op de agenda plaatsen van de boerenorganisaties waar Trias mee samenwerkt in het Andesgebergte en het Amazonewoud.

Hoe uitdagend is die opdracht?
Delphine: 'Peru prijkt steevast bovenaan in de ranglijsten van minst vrouwvriendelijke landen. De verhalen die ik gehoord heb van vrouwen zijn echt choquerend. Vrouwenmoorden, huishoudelijk geweld, tienerzwangerschappen, systematische discriminatie. In Peru vind je het hele gamma in overvloed. Ik laat me vertellen dat het land in de voorbije twintig jaar grote stappen voorwaarts gezet heeft. Maar er blijft veel werk aan de winkel.'

Waarom is het belangrijk dat Peruaanse boerenorganisaties meer aandacht besteden aan de participatie van vrouwen en jongeren?
Delphine: 'Waar lokale boerenorganisaties het meest wakker van liggen, is de gemiddelde leeftijd van hun bestuurders. Ze beseffen dat hun organisatie ten dode opgeschreven is als ze de inspraak van jongeren blijven afblokken. De participatie van vrouwen vinden de boerenleiders een minder acuut probleem. Maar dat is niet altijd een juiste inschatting. In een bestuur dat divers samengesteld is, komen meer behoeften en mogelijke oplossingen aan de oppervlakte. Zo werk je dus aan een breder draagvlak voor je eigen organisatie. Daarnaast vertolken boerenorganisaties ook een rolmodel voor de hele regio waarin ze actief zijn.'

Als tiener wilde ik al meer zien van de wereld dan de straat waarin ik opgroeide in Tielt.

Delphine Scheerens

Heb je het gevoel dat je in twee jaar tijd duurzame vooruitgang kon boeken?
Delphine: 'Het is niet makkelijk om het bewustzijn rond vrouwen en jongeren te meten bij boerenorganisaties. Ik heb mijn voldoening vooral gehaald uit kleine zaken. Aan de aardappeltelers van Coopagros had ik voorgesteld om een sterkere band op te bouwen met de middelbare school in hun district. Vroeger dachten de leerlingen er niet eens aan om net als hun ouders een beroepsloopbaan uit te bouwen in de land- en tuinbouw. Maar dat is veranderd, ook al omdat de jongeren merken dat de versterking van Coopagros door Trias voor hogere inkomsten en werkgelegenheid zorgt. Een ander voorbeeld is mijn advies aan de voorzitter van het nationale platform voor eerlijke handel. Die man was er aanvankelijk helemaal niet van overtuigd dat we ook aan de gedragsverandering bij mannen moeten werken om gendergelijkheid tot stand te brengen. Uiteindelijk is hij helemaal bijgedraaid.' 

Voor je komst bij Trias Andes hadden de boerenorganisaties in Peru geen strategisch plan voor gelijke rechten. Dat is toch veranderd?
Delphine: 'Dat klopt, maar het zegt niet alles. Sommige organisaties richten commissies op, maar wat ben je ermee als ze geen enkel mandaat krijgen? Bij Trias moeten we voortdurend waakzaam blijven en op diverse niveaus werken. Structurele bijsturingen in organisaties zijn belangrijk, maar gedragsverandering begint dikwijls diep in jezelf. En in je verhouding als man met een vrouw, of omgekeerd. Trias heeft een eigen methodologie om te werken rond gender, maar we raadplegen ook gespecialiseerde ontwikkelingsorganisaties die psychologen in dienst hebben om machtsverhoudingen te analyseren. Heel boeiende materie.' 

En dat voor iemand die aan de universiteit Taal en Letterkunde gestudeerd heeft?
Delphine: 'Ik heb voor die richting gekozen omdat het me makkelijker maakt om in contact te komen met andere culturen. Daarna heb ik ook nog een master behaald in internationale betrekkingen en diplomatie. Vooraleer ik als btc-junior bij Trias belandde, had ik al terreinervaring opgedaan in Brazilië en Peru, bij inheemse volkeren in het Amazonewoud. Als tiener had ik altijd het gevoel dat ik meer van de wereld wilde zien dan de straat in Tielt waar ik opgegroeid ben.'

Helaas is je contract bij Trias afgelopen. Wat nu?
Delphine: 'Ik ga binnenkort in Vlaanderen aan de slag, als onderzoeksmedewerker bij het HIVA. Ik zal het terrein missen, al had ik er soms een dubbel gevoel bij. Het is niet makkelijk om als jonge vrouw uit Europa je plaats te vinden in het Andesgebergte. De mensen hebben er in het algemeen een laag zelfbeeld, vooral vrouwen durven je amper recht in de ogen kijken. Tegelijk heerst er een stevige machocultuur, waarin machtsverhoudingen sterk hiërarchisch gedefinieerd zijn. Heel leerrijk, maar het is nu toch even tijd voor iets anders.' 

Geef samen met Trias de jongeren in het Andesgebergte kansen op een toekomst in eigen streek