'Coöperatieve waarden sleuren Ecuador door coronacrisis'

04-05-2020
Groter kan het contrast niet zijn: terwijl coronadoden in de Ecuadoraanse kuststad Guayaquil op straat gedumpt werden, slaan boerencoöperaties in de Andes solidair de handen in elkaar.

De voorbije weken werd de wereld herhaaldelijk opgeschrikt door beelden uit Guayaquil. De gezondheidszorg en de uitvaartsector zijn in het begin van de coronacrisis zwaar tekortgeschoten. Lijken lagen op straat of bleven liggen in hun huis. Zieken lagen in de gangen van de ziekenhuizen, zonder enige medische behandeling. De overheidsdiensten hebben zich intussen gereorganiseerd, maar het aantal coronabesmettingen blijft angstwekkend hoog in Guayaquil.

Waarden herontdekken

Lieve Van Elsen, regiodirecteur van Trias, woont en werkt 200 kilometer verderop in Riobamba, een stad in het Andesgebergte. In die streek is tot hiertoe geen sprake geweest van apocalyptische taferelen. 'Integendeel, de mensen herontdekken waarden en begrippen als solidariteit, eerlijkheid en engagement. Door onze voorouders werden ze gekoesterd en nu krijgen ze opnieuw de wind in de zeilen door de coronacrisis', vertelt Van Elsen.

In Ecuador versterkt Trias de positie van diverse boerencoöperaties in de productieketen. De boeren leggen zich met hun coöperatie toe op de verwerking van hun oogst of maken goede afspraken met de schakels verderop in de keten. Een andere strategie is samenwerken met andere coöperaties. 'De voorbije jaren heeft Trias Andes veel geïnvesteerd in samenwerkingsverbanden tussen producenten van fruit, groenten, aardappelen en quinoa. Nu komt alles in een stroomversnelling.'

De boeren van coöperaties zoals Pacat, Agropapa, Unocace en Tejemujeres hebben de voorbije weken de onderlinge aankoop en verkoop fors opgedreven om consumenten tijdens hun quarantaine te voorzien van basisvoedsel. 'De afzetmarkt is groot, van het platteland in het zuidwesten van Ecuador tot een stad als Quido in het noorden. De supermarktketen Gran Sol ondersteunt de distributie van divers samengestelde en mooi verpakte voedselmanden. Nog andere grote spelers in de voedselketen vinden ineens de weg naar de boerencoöperaties om op dezelfde kar te springen,' zegt Lieve Van Elsen.

Gezonde voeding

Volgens de regiodirecteur van Trias verhoogt de crisis het gezondheidsbewustzijn in Ecuador. 'Consumenten gaan plots op zoek naar gezonde voeding die hun immuunsysteem versterkt. De biologische producten van de boerencoöperaties die wij in het Andesgebergte versterken, passen perfect in dat verhaal.'

Vanuit het Andesgebergte vertrekken volgestouwde vrachtwagens met medicinale planten en voedsel richting Guayaquil. 'Zo proberen mensen hun familieleden in de stad door de crisis te loodsen. Ze rekenen niet meer op de overheid, maar nemen hun lot in eigen handen. Zo waken de coöperaties bijvoorbeeld ook over de voedselhulp aan zieke en kwetsbare mensen in hun eigen streek. Ook belangrijk is dat ze toezien op de quarantainemaatregelen om de insleep van het coronavirus in hun dorpen te voorkomen', weet Van Elsen.

Belang van familiale landbouw

Ondanks het vele leed - Ecuador heeft tot hiertoe 1.564 coronadoden gerapporteerd - hoopt Van Elsen dat de crisis op lange termijn ook positieve gevolgen heeft. 'Het coronavirus onderstreept het belang van de familiale landbouw en van een korte keten tussen boer en consument. Als ook de beleidsmakers dat willen inzien, zetten we in Ecuador een stap naar een gezonder en rechtvaardiger voedselsysteem', besluit Lieve Van Elsen (zie foto).

In Ecuador staat de familiale landbouw in voor 70 procent van de voedselproductie. Zowel in het Andesgebergte als het Amazonewoud zijn veel families nog aangewezen op overlevingslandbouw om in hun basisbehoeften te voorzien. De economische steun die vanuit de overheid naar deze sector vloeit is minimaal.