Internationaal pilootproject voor vrouwvriendelijke koffie

23-11-2017
Iedereen associeert koffie met eerlijke handel, niet met de zwakke positie van boerinnen in deze productieketen. Met een leertraject wil Trias Centraal-Amerika het tij keren.

Voor ontwikkelingslanden is de productie van koffie een belangrijke bron van buitenlandse deviezen. Voor ongeveer 25 miljoen familiale boeren vormen de koffiebonen de hoeksteen van hun gezinsinkomsten. Samen zijn deze kleinschalige producenten goed voor zo'n tachtig procent van de globale koffieproductie.

Steeds meer vrouwen

Een opmerkelijke trend is dat de productie steeds meer in handen komt van vrouwen. Dat heeft te maken met de plattelandsvlucht van jongeren en mannen in Latijns-Amerika. In hun zoektocht naar een beter bestaan trekt een aanzienlijk deel van de jongeren en mannen naar de stad, of nog verder: naar het buitenland.

Gelijke kansen en rechten in de koffieketen zijn stap vooruit voor wereldwijde strijd tegen plattelandsarmoede.

Astrid Vreys

Dat een groeiend aandeel van onze koffie geproduceerd wordt door vrouwen, betekent niet dat ze als producenten dezelfde kansen en rechten hebben als mannen. De eigendomstitels voor landbouwpercelen staan bijna altijd op naam van de echtgenoot. Daardoor hebben de vrouwen het moeilijker om toegang te verwerven tot leningen, marktinformatie en andere productiemiddelen. Het resultaat is dat hun kansen op zelfontplooiing en hun inkomen lager zijn dan dat van hun mannelijke collega's. Ook voor het economisch rendement van de koffieketen is dat geen goeie zaak.

'Het belang van deze ongelijkheid is enorm', bevestigt regiodirecteur Astrid Vreys van Trias Centraal-Amerika. 'Als we vrouwen gelijke kansen geven, versterkt dat hun zelfbeeld en bestaanszekerheid. Dat zou een ferme stap vooruit zijn in de bestrijding van de plattelandsarmoede. Vrouwen hebben het recht om vergoed te worden voor hun arbeid, en het komt de koffieketen zelf ook ten goede.'

Pilootproject

Met CLAC, een organisatie die in 24 Latijns-Amerikaanse landen 300.000 boerengezinnen vertegenwoordigt, heeft Trias een sterke bondgenoot in de strijd voor meer gendergelijkheid in de koffieketen. Samen hebben we een projectvoorstel ingediend bij Safe (Sustainable Agriculture, Food and Environment), een platform van de Interamerikaanse Ontwikkelingsbank dat duurzame landbouw promoot.

Safe promoot samenwerking tussen strategische partners. Voor de coördinatie zorgt Hivos en een deel van de financiering is afkomstig van private partners, donateurs en ontwikkelingsorganisaties die de positie van familiale boeren in de agrarische waardeketen willen versterken. 

'De methodologie die we bij Trias Centraal-Amerika ontwikkeld hebben voor gendergelijkheid bij boerenorganisaties valt bij Safe in de smaak, want we krijgen een budget van 24.000 dollar voor een leerproject. Trias en CLAC voegen daar nog eens 7.000 dollar aan toe', vertelt Astrid Vreys. 'Samen met CLAC gaan we onze eigen methodologie en andere genderpraktijken bij koffiecoöperaties analyseren. Zo kunnen we kritische succesfactoren voor gelijke kansen en rechten blootleggen.' 

De resultaten van de studies zullen breed verspreid worden. De finale betrachting is de totstandkoming van een duurzame leergemeenschap rond gendergelijkheid in de koffieketen. Wordt dus vervolgd.