'Internationale samenwerking biedt bedrijven mooie kansen'

22-03-2019
Vlaanderen is een exportregio, maar toch zitten te weinig bedrijven op de trein van internationale samenwerking. Er komt verandering, luidde het op een debatavond in Destelbergen.

René Denis runt in Lochristi een familiaal jongplantenbedrijf dat gespecialiseerd is in het afharden van weefselplanten. Het bedrijf beschikt over een eigen labo, dat in 2004 verhuisde van ons land naar Vietnam. 'Door de hoge loonkosten was dat de enige manier om te overleven', zegt Denis, die samenwerkt met een lokale partner en regelmatig zelf afreist naar Vietnam.

Vandaag heeft het labo 130 medewerkers in vaste loondienst. 'We betalen onze mensen een hoger loon dan andere bedrijven omdat alleen topkwaliteit goed genoeg is voor ons. Elke medewerker krijgt ook een ziekteverzekering voor het hele gezin', benadrukt Denis, die in Vietnam projecten opgestart heeft in samanwerking met Vlaamse onderzoeks- en onderwijsinstellingen.

De sierteler heeft de smaak in die mate te pakken dat hij een nieuw project aan het uitbouwen is in Afrika. Lode Delbare, algemeen directeur van Trias, is ervan overtuigd dat meer ondernemers over de grenzen heen moeten speuren naar kansen voor internationale samenwerking. 'Duurzame ontwikkeling vereist dat we alle krachten bundelen, en daarvoor rekenen we ook op het bedrijfsleven.'

Gebonden hulp

Claire Tillekaerts, CEO van Flanders Investment & Trade (FIT), is even enthousiast over het concept van internationale samenwerking. Dat we op die manier jobs exporteren naar het buitenland, gelooft ze niet. 'Als we een deel van onze productie outsourcen, zorgt dat er juist voor dat we de tewerkstelling in eigen land op peil kunnen houden', meent Tillekaerts.

De topvrouw van FIT ziet wel een belangrijk obstakel in het ontwikkelingsbeleid. 'Ons land wil niets weten van gebonden hulp, en dat zet een rem op internationale samenwerking. In Nederland, Frankrijk en Duitsland maken ze wel een koppeling tussen ontwikkelingssamenwerking en economische meerwaarde voor bedrijven die zich engageren.'

Enerzijds begrijpt Delbare de terughoudendheid tegenover gebonden hulp. 'Vroeger heeft dat geleid tot grote infrastructuurprojecten die achteraf stonden te verkommeren. Ik heb ze met eigen ogen gezien toen ik als ontwikkelingshelper in arme landen woonde. Maar de bewustwording rond duurzame ontwikkeling is dermate gerijpt dat we ons niet blind mogen blijven staren op de witte olifanten van dertig jaar geleden.' 

Andere tijden

Delbare verwijst naar Beyond Chocolate, het platform dat voor duurzame chocolade wil zorgen tegen 2030. 'Op initiatief van minister De Croo gaan universiteiten, ngo's, supermarktketens en chocolatiers komaf maken met de link tussen cacao en kwalijke praktijken als kinderarbeid, ontbossing en mensonterende inkomens voor cacaotelers. Het engagement van de betrokken partijen zal meetbaar en transparant zijn. Dat is een mooi verhaal, waar Trias met plezier mee ingestapt is.'

Zijn de malafide praktijken uit het verleden dan helemaal uitgeroeid? Drie jaar geleden zond Nova Zembla een reportage uit over Sher, een Nederlands rozenbedrijf met plantages in Ethiopië. De arbeiders krijgen er een hongerloon uitbetaald terwijl het bedrijf pronkt met het logo van fair trade.

Waarden en normen

Maarten Claeys, medewerker van Europarlementslid Tom Vandenkendelaere (CD&V), vindt het geen goed idee om bedrijven een blanco cheque te geven. 'De Europese Commissie is steeds meer geneigd om sociale en ecologische minimumnormen mee op te nemen in handelsakkoorden, en dat vinden wij een goeie zaak', zegt hij.

'Maar vermijd alsjeblieft overreglementering', reageert René Denis. 'We hebben geen nood aan tien controleurs voor elke ondernemer. En vergeet niet dat we een familiaal bedrijf zijn. Respect staat centraal in onze visie op ondernemerschap. Vergelijk ons niet met een multinational.'

De debatavond 'Internationale handel. Kan het eerlijk?' werd door de Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking (GROS) van Destelbergen georganiseerd in het Proefcentrum voor Sierteelt