'Trias heeft in Mai Ndombe zelfs het zout geïntroduceerd'

20-06-2019
Als wij de mensen in Mai Ndombe niet helpen, dan is er niemand meer. Dat zegt onze Congolese collega Lydie Nzodi in de aanloop naar Zoete Zaterdag, die in het teken staat van de cacao.

Trias heeft alle schenkers en vrijwilligers uitgenodigd om tijdens Zoete Zaterdag - op zaterdag 29 juni - te komen luisteren naar ons chocoladeverhaal in Congo. In de geïsoleerde regio van Mai Ndombe versterken we drie coöperaties waarin 1.250 cacaoboeren hun krachten bundelen. Als programmacoördinator heeft Lydie Nzodi een goed beeld van de vooruitgang die deze coöperaties boeken. 

Je bent nu tien maanden in dienst op ons regiokantoor in de hoofdstad Kinshasa. Heb je al de kans gehad om onze projecten in Mai Ndombe te bezoeken?
Lydie Nzodi: 'Ik ben er twee keer geweest. Als je er op een min of meer veilige manier wil geraken, moet je het vliegtuig nemen, ook al staan die toestellen op de zwarte lijst van de internationale luchtvaartautoriteiten. Maar de prijs voor een vliegticket vanuit Kinshasa bedraagt 510 dollar. Voor de meeste Congolezen is dat niet haalbaar.'

De mensen in Mai Ndombe leven dus in compleet isolement?
'Het is een rustige regio, met vriendelijke mensen die bezoekers heel hartelijk ontvangen. Maar door de ligging van Mai Ndombe zijn ze inderdaad aan hun lot overgelaten. Toen Trias er een kleine tien jaar geleden arriveerde, hebben we er het zout geïntroduceerd. Dat kenden de lokale mensen gewoon niet. Ze hebben ook geen rolmodellen die hen tonen hoe je succesvol kan ondernemen. En dat terwijl de armoede er nijpend is.'

Hoe slagen ze er dan in om te overleven?
'Sommigen hebben een plantage, maar ze zijn het niet gewoon om die systematisch te onderhouden. Ze leven van dag tot dag, hun werkplek is de plaats waar ze toevallig iets kunnen verdienen. Hun perspectief reikt niet veel verder dan het eind van elke dag.'

Is dat geen moeilijk uitgangspunt om cacaotelers te begeleiden?
'Toen we met de begeleiding van de coöperaties startten, zat Coopebas helemaal aan de grond. Maar vandaag is die coöperatie een succesverhaal aan het schrijven op de exportmarkt. Stap voor stap slagen we erin om de mentaliteit van de boeren bij te sturen. Voor het eerst leren ze denken en plannen op langere termijn, zonder dat we de nood aan een permanente cash flow uit het oog verliezen.'

'We zorgen ervoor dat cacaotelers op langere termijn leren denken en plannen.'

Lydie Nzodi

 

Hoe zorg je ervoor dat cacaotelers een permanente inkomstenbron hebben?
'Tussen de cacaobomen kan je andere gewassen telen. Ook de productie van honing is perfect compatibel met de uitbating van een cacaoplantage. Dus moedigen we de boeren aan om zich bij te scholen tot imker. Zo boren ze een extra inkomstenbron aan en het is ook goed voor het milieu.'

De teelt van cacao is vooral een mannenzaak?
'Dat was vroeger het geval. Zodra de man zijn plantage verliet om ergens anders geld te verdienen, bleef alles onaangeroerd liggen. De vrouwen kregen te horen dat ze niet het recht hebben om op eigen houtje verder te werken op de plantage. Daar brengt Trias verandering in.' 

Levert dat resultaten op?
'Met de inkomsten van de cacao hebben tot hiertoe 290 vrouwen geïnvesteerd in de opstart van een eigen tuinbouwbedrijf, en de meesten hebben echt de ambitie om te groeien. De boerinnen kopen ook goederen uit Kinshasa. Zo begint de economie in Mai Ndombe heel langzaam te draaien. Het is mooi om zien dat de vrouwen zo'n dynamiek op gang brengen, want tot voor enkele jaren zaten ze gewoon de hele dag thuis. Zonder inkomen, zonder perspectief op een beter leven.'

Ben je optimistisch over de toekomst van Congo?
'Natuurlijk. Als je de wereldgeschiedenis op een tijdlijn plaatst, hebben de Fransen en de Amerikanen hun revolutie nog niet zo lang geleden gekend. Als Congolezen zitten wij nog in een fase dat we veel uitdagingen moeten overwinnen.'

Nog nooit eraan gedacht om te emigreren?
'Ik heb al enkele keren de kans gekregen om naar het buitenland te gaan, maar het is er nooit van gekomen. Ik ben Congolees en daar ben ik fier op.'

Meer weten over het cacao in Congo? Kom luisteren naar ons verhaal op Zoete Zaterdag. Er zijn nog 5 plaatsen beschikbaar.