'Voor het eerst pygmeeën in bestuur van cacaocoöperaties'

29-05-2019
Onze cacaoprojecten bij drie Congolese boerencoöperaties in Mai Ndombe werpen vruchten af. De telers zien hun opbrengsten stijgen en voor het eerst deelt iedereen in dit succesverhaal.

15 jaar geleden ontvouwde Trias Centraal-Afrika de eerste plannen om de cacaoteelt te ondersteunen in Congo. Onze collega Eleuthère Mvunda (zie foto onderaan) herinnert het zich nog levendig.

Eleuthère: 'We organiseerden een prospectiemissie met een Belgische chocoladeproducent om de kwaliteit van de cacao in Bas-Congo te inspecteren. Stap voor stap hebben we de exportmarkt voor kleine cacaotelers in Congo opengeduwd.'

Wat was voor Trias de concrete aanleiding om de cacaoteelt te ondersteunen?
'De boeren in Bas-Congo teelden in die periode overwegend bananen. Samen met hen waren we erin geslaagd om een plaag te overwinnen. Om hun risico's te spreiden, hebben we de boeren toen aangemoedigd om cacao aan te planten. Achteraf bekeken was dat een goeie zet van Trias.'

Waarom is cacao zo'n aantrekkelijke teelt?
'Vroegere plantages uit de koloniale periode lagen er verwaarloosd bij, maar beschikten over vruchtbare grond. Er was dus groeipotentieel voorhanden in Bas-Congo. Bovendien heeft de prijsvorming van cacaobonen op de internationale markt de voorbije jaren een interessante evolutie gekend. In 2017 was er een tijdelijke terugval van de prijzen, maar intussen heeft de markt zich weer hersteld. In vergelijking met andere gewassen blijft cacao een aantrekkelijke teelt.'

Intussen hebben we de cacaoteelt in Bas-Congo losgelaten?
'De coöperatie die we er begeleid hebben, staat nu helemaal op eigen benen. Dan is onze rol uitgespeeld. De expertise die we opgebouwd hebben in de cacaoteelt, stellen we nu ten dienste van drie coöperaties in Mai Ndombe, een geïsoleerde regio op een paar honderden kilometers ten noordoosten van Kinshasa. De coöperaties groeperen de productie van hun leden, ze verwerken de cacaobonen en zorgen tot slot voor opslag en verkoop. In 2017 ging het om een gezamenlijk volume van 47 ton. Vorig jaar verdubbelde dat bijna tot 82 ton.' 

Wat is de rol van Trias?
'We zorgen voor technische teeltbegeleiding. Denk aan de promotie van organische bemesting, de introductie van verbeterde variëteiten en de opleiding van voorlichters. Een belangrijk aandachtspunt om toegang te behouden tot de exportmarkt is de kwaliteitsbewaking. Samen met de coöperaties hebben we sterk geïnvesteerd in de hoge kwaliteitsstandaarden die opgelegd worden door de chocoladeproducenten.'  

Werkt Trias ook aan de organisationele versterking van de coöperaties?
'Op dat vlak hebben we tot hiertoe de meest opvallende resultaten geboekt. Onze leiderschapstrainingen hebben ertoe bijgedragen dat één van de drie coöperaties onlangs zijn voorzitter heeft afgezet. Iets wat vroeger nooit zou gebeurd zijn.'

Leg uit.
'Corruptie is in Mai Ndombe niet alleen een gangbare praktijk, het wordt ook gedoogd door de mensen. Ze lachen er bij wijze van spreken mee wanneer lokale leiders zich verrijken op de kap van de gemeenschap. Daar komt verandering in door onze vormingen. De cacaotelers beseffen dat hun coöperatie een professioneel management met de juiste waarden nodig heeft om als hefboom te kunnen dienen voor meer welvaart. En die extra welvaart hebben de boeren nodig om hun kinderen naar school te sturen en drie maaltijden per dag op tafel te krijgen. In Mai Ndombe is dat allemaal niet zo vanzelfsprekend.'

Een kwetsbare groep in Mai Ndobme zijn de pygmeeën?
'Dat klopt. Ze worden altijd en overal gediscrimineerd, maar voor dergelijke praktijken is er geen plaats in de coöperaties die wij begeleiden. En die boodschap slaat aan, want in twee coöperaties zijn pygmeeën ondertussen opgeklommen tot een bestuursfunctie. Die ingeslagen weg gaan we verder bewandelen.' 

Wil je meer te weten komen over onze cacaoprojecten in Congo? Schrijf je in voor Zoete Zaterdag, op 29 juni in de Chocolate Nation in Antwerpen.