5 juni

TANZANIA: Trias-kantoor opent opnieuw de deuren

In Arusha is het kantoor van Trias weer open. Dat lijkt goed nieuws, maar in feite weet niemand in Tanzania hoe zwaar het coronavirus om zich heen grijpt. Op 29 april stond de teller op 509 officiële besmettingen en sindsdien publiceert de overheid geen updates meer.
 
Wel zijn er nog een aantal maatregelen van kracht zoals de sluiting van het basis- en secundair onderwijs. Wie het land binnenkomt, wordt onderworpen aan een temperatuurcheck en moet een vragenlijst invullen. Handen wassen en social distancing zijn richtlijnen, maar er wordt geen enkele controle op uitgeoefend.
 
Drie weken geleden zijn de hogescholen en universiteiten weer open gegaan. Een aantal vliegtuigmaatschappijen hebben intussen hun vluchten naar Tanzania hervat. Eigenlijk lijkt het er in Tanzania op dat het leven zijn gewone gangetje gaat. Maar schijn bedriegt.
 
De regio van Arusha is sterk afhankelijk van het toerisme en die sector heeft sinds de start van de coronacrisis een zware klap gekregen. Ook de handel in goederen - bijvoorbeeld tuinbouwproducten - heeft hinder ondervonden. Hoe groot de schade is, valt moeilijk in te schatten. En Kenia zou de invoer van vee aan banden gelegd hebben, wat tot inkomensverlies leidt bij de Masai in het noorden van Tanzania. 
 
Onze collega's overleggen met de lokale partners hoe we een deel van het terreinwerk kunnen hervatten. De voorbije weken heeft Trias diezelfde partners geholpen met de sensibilisering van familiale boeren en kleine ondernemers. Op grote volksmarkten werden ook mondmaskers en handgels uitgedeeld.

 

 

3 juni

CONGO: Hogere kosten en lagere inkomsten voor boeren

In Congo werden tot hiertoe 3.325 officiële coronabesmettingen vastgesteld. 72 Congolezen zijn overleden aan de gevolgen van het virus. Sinds de noodtoestand op 24 maart uitgeroepen werd, is de hoofdstad Kinshasa het epicentrum van de epidemie. Vooral de wijk Gombe, het zakencentrum van Kinshasa, bleek een broeihaard te zijn. Tijdens de lockdown die van kracht was tot 20 april werden kantoren en gebouwen er massaal ontsmet.
 
Hoewel het aantal gevallen voorlopig beperkt blijft in de rest van het land, zijn er nog altijd strenge voorzorgsmaatregelen van kracht. Het vliegverkeer vanuit het buitenland ligt aan banden en bijeenkomsten van meer dan 20 mensen zijn verboden. Discotheken, restaurants, cafés, scholen en universiteiten zijn gesloten. Sportevenementen in stadions en religieuze vieringen zijn afgelast. Er worden ook maatregelen genomen om het aantal mensen in het openbaar vervoer te beperken.
 
De maatregelen bemoeilijken de werking van de boerenorganisaties die ondersteund worden door Trias. Zo hebben de cacaocoöperaties in Mai Ndombe vertraging opgelopen met de export van hun bonen. In de haven van Matadi kregen ze bovendien extra kosten aangesmeerd omdat de bonen er langer dan oorspronkelijk voorzien op de boot moesten wachten.
 
Ook de producenten van paprika's hebben verliezen geïncasseerd: ze konden een volume van 1,2 ton een tijdlang niet verkopen in Kinshasa, nadat de stad afgesloten werd van de buitenwereld. Een deel van de productie is definitief verloren gegaan bij gebrek aan infrastructuur voor de bewaring van verse groenten.
 
'Er heerst heel veel onzekerheid op de landbouwmarkten en die zorgt voor een daling van de prijzen die uitbetaald worden aan de boeren', zegt Trias-medewerker Lavilé Zoumanigui. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de cacao. Een ander probleem is dat de haperende markten extra opslagkosten veroorzaken. De daling van het rendement voor de meeste landbouwgewassen is nefast voor de levenskwaliteit van de Congolezen, want 7 op de 10 leeft van de agrarische sector.
 
Onze collega's in Congo hebben een crisiscomité opgericht. Iedereen beschikt over handgels,  mondmaskers en de nodige infrastructuur om thuis te werken. Voor de afgelegen regio van Mai Ndombe werden een fonds van 1.000 dollar en 400 liter benzine voorzien met het oog op een eventuele evacuatie.
 
Van bij de start van de crisis heeft het Trias-team de lokale partners gesensibiliseerd over het coronavirus, bijvoorbeeld met affiches die ook gedrukt worden in het Lingala, één van de lokale talen in Congo. De social distancing is er net zo ingeburgerd als in ons land (zie foto).
 
 

2 juni

OEGANDA: Vier miljoen extra Oegandezen belanden in armoede

Het aantal officiële besmettingen met het coronavirus is de voorbije dagen toegenomen tot 417 nadat de cijfers een tijdlang stabiel bleven. De meeste gevallen zijn gedetecteerd bij gezondheidswerkers en vrachtwagenchauffeurs die vanuit het buitenland de grens overstaken. Het goede nieuws is dat tot hiertoe nog altijd geen enkel overlijden gesignaleerd is als gevolg van Covid-19.
 
Coronamaatregelen
 
De avondklok is nog altijd van kracht, maar andere quarantainemaatregelen zijn deels versoepeld. Shops waar voeding en bouwmaterialen verkocht worden, zijn weer open. Grote winkelcentra en markten blijven daarentegen grotendeels gesloten. Mits gebruik van mondmaskers is openbaar vervoer weer toegelaten, met uitzondering van belangrijke grensdistricten zoals Arua, Zombo, Nebbi en Hoima. Dat betekent dat veel activiteiten van Trias-partners voorlopig nog niet kunnen heropstarten.
 
Gelukkig krijgen de familiale boerengezinnen nog altijd de voorlichters van hun landbouworganisatie over de vloer. Ze begeleiden de teeltopvolging tijdens het groeiseizoen en zien er op toe dat de toegang tot microkredieten gevrijwaard blijft voor boeren en boerinnen, met dien verstande dat meetings met meer dan vijf personen verboden zijn. Positief is dat kredietinstellingen de terugbetalingen door boeren en kleine ondernemers tijdelijk opschorten.
 
Intussen blijven de meeste Trias-medewerkers van thuis uit werken. Ze hebben hiervoor de nodige technische ondersteuning gekregen. Sinds het openbaar vervoer langzaam weer op gang komt, hebben onze collega's in Oeganda drie mondmaskers gekregen voor het geval ze weer op kantoor willen werken. Daar worden de nodige maatregelen genomen om dat op een veilige manier te laten gebeuren. Denk aan regelmatige ontsmettingen en een rotatiesysteem waardoor de social distancing kan gegarandeerd worden. Alles is in orde gebracht om onze partners intensief bij te staan in hun innovatieve zoektocht naar manieren om de crisis te trotseren.
 
Leren werken met corona
 
Ook bij de honingproducenten van Tunado - één van onze partners in Oeganda - zitten ze niet stil. De hygiënemaatregelen worden opgedreven in de magazijnen waar de honing wordt opgeslagen. Bovendien worden radio- en SMS-berichten uitgestuurd om de imkers door de coronacrisis te loodsen. Met de steun van Trias worden ook flyers verspreid in vier lokale talen, zodat iedereen mee is.
 
Een commerciële partner van Tunado - de World of Bees - had enkele weken geleden al drie ton honing opgekocht om die huis-aan-huis te verdelen op basis van telefonische bestellingen. Die verkoop zorgt ervoor dat de honinproducenten ook tijdens deze crisis cash in handen krijgen voor de aankoop van de meest noodzakelijke basisgoederen zoals voeding en zeep.
 
Stijgende armoede
 
Veel andere kleine ondernemers zien momenteel zwarte sneeuw, meldt onze regiocoördinator Januario Ntungwa. Zaakvoerders die hun zaak moeten sluiten, hebben geen inkomen meer. Bij middelgrote en grote bedrijven verdwijnen de jobs zienderogen. De prijzen voor landbouwproducten zijn fors gedaald omdat veel stedelijke afzetmarkten door de quarantainemaatregelen aan banden liggen. Dat is een goeie zaak voor de consumenten, maar een bittere pil voor de boeren.
 
Door de coronacrisis moeten veel Oegandezen hun dieet sowieso terugschroeven tot één maaltijd per dag, sommigen moeten dagen overslaan om te eten. Verwacht wordt dat vier miljoen Oegandezen door Covid-19 onder de armoedegrens zullen belanden. Daardoor zou het aandeel van de bevolking dat in armoede leeft stijgen van 21 tot meer dan 30 procent. 
 

29 mei

EL SALVADOR: Van de noodhulp een deugd maken

Strenge maatregelen hebben ertoe bijgedragen dat El Salvador voorlopig gespaard is gebleven van een zware uitbraak, maar het coronavirus blijft op de loer liggen. Er zijn nu officieel 2.278 besmettingen vastgesteld. 42 mensen zijn bezweken aan het virus.

De boerengezinnen kunnen in deze periode een extra duwtje in de rug goed gebruiken. Die boodschap hebben ze goed begrepen bij Confras, een landbouwfederatie met 6.800 leden die zich inzet voor het coöperatieve gedachtengoed, duurzame landbouwpraktijken en gelijke kansen. De federatie krijgt al enkele jaren ondersteuning van Trias.
 
De komende weken zal Confras in heel El Salvador 493 agro-ecologische pakketten uitdelen aan coöperaties, vrouwencomités en jongerenafdelingen. De pakketten bevatten boerenzaden en organische meststoffen. 'We moeten niet alleen denken aan de huidige crisis, maar ook aan onze voedselsouvereiniteit, de bodemvruchtbaarheid, het waterbeheer en de opslag van koolstofdioxide, zo luidt het bij Confras. 
 
Confras dankt Trias en onze Zweedse collega's van We Effect voor de steun. Van onze kant feliciteren we Confras voor de vastberadenheid waarmee de organisatie duurzame - lees: familiale - landbouw promoot.
 

30 april

ECUADOR: Hemelsbreed verschil tussen stad en platteland

Hoewel het aantal officiële coronabesmettingen en sterfgevallen in Ecuador lager ligt dan in buurlanden als Peru en Brazilië, blijft het land de wereldpers halen. In de grote havenstad Guayaquil worden nog altijd lijken achtergelaten op de straat en doden blijven in hun huis liggen omdat de begrafenisondernemers niet kunnen volgen. Zieken liggen in de gangen van ziekenhuizen, zonder dat ze medisch behandeld worden. De rijke elite beschikt over tophospitalen, terwijl de openbare gezondheidszorg helemaal is ingestort.
 
 
Het contrast tussen de anonieme grootstad en de coöperatieve dynamiek op het platteland kan niet groter zijn: in het Andesgebergte zijn boerencoöperaties met de steun van Trias druk in de weer om zich aan te passen aan de crisis. De groentetelers van Pacat waren de eersten in de regio van Ambato om hun klanten te bedienen met gevarieerde voedselpakketten. Nu werken ook de aardappeltelers van Agropapa, de cacaotelers van Unocace en de ambachtelijke textielproducenten van Tejemujeres mee aan dit initiatief in de steden Milagro en Gualaceo.

'Solidariteit en vertrouwen, daar draait het allemaal om', zegt Trias-medewerkster Maritza Lara, die benadrukt dat Trias Andes zich blijft inspannen om boerencoöperaties te laten samenwerken rond innovatieve marketingstrategieën.
 
 

29 april

CENTRAAL-AMERIKA: Trias zet boeren en boerinnen in de bloemetjes

De wereld staat stil, maar de boer ploegt voort. Dat is de kernboodschap in een filmpje van onze collega's in El Salvador dat de passie en toewijding van boeren en boerinnen looft. Een Latijns-Amerikaanse versie van de #Boerentrots-campagne in Vlaanderen, zeg maar. Bij het begin van het filmpje zegt de commentaarstem dat het even leek alsof het einde der tijden was aangebroken toen de lockdown afgekondigd werd. We haastten ons naar de supermarkt, maar daar zagen we gelukkig dat er nog mensen zijn die voor ons voedsel zorgen terwijl wij veilig in ons kot blijven...

Volgens officiële cijfers slaagt El Salvador er voorlopig in om het coronavirus aan banden te leggen. Er zijn 345 gevallen gedetecteerd, 8 personen zijn overleden aan het virus. De voorbije dagen haalde het land het wereldnieuws omdat bendeleden als sardientjes op elkaar gepakt zitten in overvolle gevangenissen. Dat levert televsiebeelden op die we zeker sinds het begin van de coronacrisis niet meer gewoon zijn. In El Salvador zijn naar schatting 70.000 bendeleden actief. Ze houden het land in een verstikkende wurggreep van geweld en chantage. Goed nieuws is dat het aantal moorden per dag sinds 2015 gedaald is van bijna achttien naar 2,1.

 

28 april

FILIPIJNEN: Zwaar getroffen boeren delen gratis melk uit

In de Filipijnen zijn tot hiertoe 8.000 officiële besmettingen met corona vastgesteld. 530 mensen zijn overleden aan het virus. De meeste gevallen doen zich voor op Luzon, het grootste eiland van de Filipijnen waar zich ook de hoofdstad Manilla en de uitvalsbasis van Trias Zuidoost-Azië bevinden. 
 
Tot het eind van deze maand is een strikte lockdown van kracht op Luzon, voor Manilla is die inmiddels verlengd tot midden mei. 'Mensen worden gearresteerd als ze de regels niet volgen. Dat gebeurt op willekeurige basis, zonder arrestatiebevel', meldt regiodirecteur Gudrun Cartuyvels, die eraan toevoegt dat de politie ook al een man op straat heeft doodgeschoten, zonder voorafgaandelijke waarschuwing.
 
Als noodmaatregel heeft de regering beloofd om een bedrag van ongeveer 100 dollar uit te keren aan de meest behoeftigen. 'De bureaucratie en politieke spelletjes zorgen ervoor dat de uitrol van deze maatregel te traag gebeurt', zegt Gudrun. 'Het resultaat is dat miljoenen gezinnen niet genoeg eten hebben. Waar mogelijk kunnen mensen dus maar beter het heft in eigen handen nemen. Het is mooi om zien dat coöperaties wel hun verantwoordelijkheid opnemen.'
 
Een voorbeeld is de melkbedeling van ACT, de boerencoöperatie van Tigaon, een gemeente met zo'n 55.000 inwoners in de provincie Camerines Sur. De boeren die aangesloten zijn bij de coöperatie hebben op eigen kracht een systeem uitgewerkt om elke dag gratis melk te leveren aan minstens 250 zorgverleners en 150 kwetsbare gezinnen.
 
Het ene boerengezin levert melk, terwjil anderen een financiële bijdrage leveren om bijvoorbeeld de logistiek te financieren. De melkveehouders van ACT zijn van plan om hun steun aan te houden tot de quarantaine op Luzon opgeheven wordt. 
 
'Dat is een flinke inspanning', benadrukt Gudrun, 'want de boeren zijn zelf ook zwaar getroffen door de coronacrisis'. Veel landbouwers vinden in deze crisisperiode geen afzetmarkt voor hun producten, ze verliezen hun investering en kunnen dus niet opnieuw beginnen planten. Van specifieke noodmaatregelen voor de boeren is geen sprake.
 
De coöperatie ACT is aangesloten bij BFDC, een koepelorganisatie die al jaren steun krijgt van Trias om de melkveeproductie naar een hoger niveau te tillen en onder de aandacht te brengen van lokale beleidsmakers.
 
20 april
 

TANZANIA: Trias-partners nemen heft in handen

In het Oost-Afrikaanse land Tanzania zijn tot hiertoe 170 besmettingen met Covid-19 vastgesteld. Zeven mensen zijn overleden aan het virus. Tanzania is één van de weinige landen in Afrika waar nog geen quarantainemaatregelen genomen zijn. Vorige week riep president John Magufuli zijn landgenoten wel op om het hele weekend lang te bidden.

De partners van Trias blijven niet bij de pakken zitten. De boerenorganisatie Mviwata rijdt in de meest afgelegen regio's rond om leden te informeren over het coronavirus. Vanuit een terreinwagen worden boodschappen met een luidspreker omgeroepen. Overal worden flyers uitgedeeld en affiches aangeplakt. 

Voor de tuinbouwers heeft Taha, ook een partner van Trias, een aparte regeling uitgewerkt. Omdat het aantal vrachtvluchten beperkt werd, dreigde de export van verse groenten en fruit vanuit Tanzania stil te vallen. Met een aantal luchtvaartmaatschappijen en logistieke bedrijven werd afgesproken om activiteiten te hervatten zodat de uitvoermarkten van de telers niet in het gedrang komen.

 

14 april

BURKINA FASO: de zoveelste bittere pil

Burkina Faso is één van de 25 meest kwetsbare landen die zes maanden lang geen schulden moeten afbetalen aan het IMF. Het vrijgekomen geld kunnen de Burkinezen tijdens de coronacrisis besteden aan hun gezondheidszorg, meldt IMF-topvrouw Kristalina Georgieva. De teller in Burkina Faso staat voorlopig op 515 bevestigde gevallen en 28 doden als gevolg van het coronavirus. Opmerkelijk is dat zes regeringsleden een positieve test afgelegd hebben.

Net als elders in de wereld proberen de Trias-medewerkers in Burkina Faso van thuis uit te werken. Ze blijven hun boeren- en ondernemersverenigingen adviseren. Zo wordt bijvoorbeeld een mechanisme uitgewerkt om ajuin- en rijsttelers te blijven voorzien van zaden en meststoffen. De coronacrisis verplicht onze collega's om tegelijkertijd vooruit te kijken en achterom te zien. Enerzijds denken ze vandaag al na over plannen om de lokale economie te herlanceren zodra het kan, maar tegelijkertijd proberen ze samen met hun partners noodprogramma's uit te werken om humanitaire branden te blussen in de meest getroffen gemeenschappen.

Het coronavirus is de zoveelste bittere pil voor Burkina Faso: het land moet afrekenen met armoede, droogte, honger en politiek geweld. Het voorbije jaar sloegen 700.000 inwoners op de vlucht voor de aanvallen van gewapende jihadisten.

Toch doet het land er alles aan om het coronavirus te lijf te gaan: in de meest getroffen steden - waaronder de hoofdstad Ouagadougou zijn quarantainemaatregelen van kracht en werd een avondklok ingesteld. Scholen, winkels, luchthavens en landsgrenzen werden gesloten. Voedseltekorten en sociale onrust loeren om de hoek als deze toestand lang aanhoudt. 

Een medische ramp dreigt als het coronavirus echt doorbreekt in Burkina Faso. Het land telt maar één ziekenhuis waar patiënten degelijk opgevangen kunnen worden. Het enige laboratorium dat testen kan analyseren, bevindt zich op vijf uur rijden van de hoofdstad.
 

9 april

EL SALVADOR: Corona diept ongelijkheid tussen man en vrouw dieper uit

El Salvador heeft de kaap van de honderd besmettingen overschreden. Tot hiertoe zijn vijf coronapatiënten overleden. Met man en macht probeert het land de verdere verspreiding van het virus onder controle te houden. De klassieke maatregelen zijn van kracht: mensen worden opgeroepen om thuis te blijven, bedrijven zijn dicht, het transport is strikt gelimiteerd, evenementen zijn afgelast, enzovoort.

Nayib Bukele, de president van El Salvador, heeft eind maart tijdens een vlammende toespraak een reeks steunmaatregelen aangekondigd. Betalingen voor basisdiensten zoals water, elektriciteit en internet zijn opgeschort voor een periode van drie maanden. De huurbetalingen voor kleine winkeliers worden eveneens uitgesteld. Honderdduizenden Salvadoranen die actief zijn in de informele sector krijgen een bonus van 300 dollar voor de inkomsten die ze derven. Of de regering er zal in slagen om deze aankondigingen hard te maken, zal nog moeten blijken. De verwaarlozing van de publieke dienstverlening in de afgelopen jaren maakt de mensen achterdochtig.

'In een land als El Salvador is het niet evident om mensen op te roepen om in hun kot te blijven', zegt Trias-medewerkster Flor Flores (zie foto). 'Velen moeten iedere dag hun huis uit om in de informele sector een inkomen bijeen te scharrelen waarmee zij en hun gezinsleden de dag doorkomen. Voor die mensen zijn de huidige maatregelen een drama.'

De Trias-medewerkers in Centraal-Amerika - die momenteel allemaal van thuis uit werken - maken zich vooral zorgen om de positie van de vrouwen. 'We kampen met een grote ongelijkheid en de coronacrisis maakt de kloof alleen maar groter', waarschuwt Flor Flores. Van de vrouwen wordt verwacht dat zij instaan voor het huishouden, de ouderen verzorgen en tussendoor ook nog een extra inkomen vergaren. 'Omdat de scholen nu gesloten zijn, moeten de vrouwen ook nog eens de hele dag bezig zijn met hun kinderen. Ze lopen dus extra risico's om besmet te raken en ook hun gezinsinkomens staan onder zware druk.' 

Als de Vlamingen zich in coronatijden zorgen maken over toenemend huiselijk geweld, dan is het evident dat in landen met een sterke machocultuur alle alarmbellen afgaan. In El Salvador heeft Trias na de aankondiging van de lockdown meteen een campagne opgestart die vrouwen de weg wijst naar hulpverlening in het geval ze het slachtoffer worden van familiaal of seksueel geweld.

En er zijn nog andere gevallen van ongelijkheid die dezer dagen opvallen. El Salvador houdt overal in het land duizenden mensen angstvallig in quarantaine, maar tegelijkertijd blijven de VS en Mexico doorgaan met de repatriëring van Salvadoranen, die mogelijk drager zijn van het coronavirus. Toch wil Flor Flores afsluiten met een positieve noot: 'We hebben een jonge bevolking die misschien beter bestand is tegen het virus dan samenlevingen met een omgekeerde leeftijdspiramide, zoals in Europa en de VS. Daar moeten we onze hoop op vestigen, want anders vrees ik dat onze zorginstellingen de epidemie niet de baas kunnen.'
 

8 april

OEGANDA: Junior-medewerkster Hanne Vandersteegen is weer thuis

De 23-jarige Hanne Vandersteegen uit Bree nam een goeie maand geleden een vliegende start bij het Trias-team in Oeganda. In een eerste interview had ze niets dan lovende woorden voor haar nieuwe collega's en ze keek er naar uit om als verantwoordelijke voor communicatie en digitalisering mee het verschil te maken. Vandaag zit Hanne weer thuis, en dat was zeker niet de bedoeling.

Wanneer werd de coronacrisis voor het eerst tastbaar in Oeganda?
Hanne: 'De eerste besmetting werd gedetecteerd op 21 maart. Intussen zijn er een paar tientallen officiële gevallen vastgesteld, maar er is nog geen dode gevallen. Vanuit medisch oogpunt lijkt de toestand voorlopig onder controle, maar sowieso betaalt ook Oeganda een hoge prijs voor de crisis.'

Hoe bedoel je?
'De regering heeft al weken voor het eerste bevestigde geval van corona straffe maatregelen genomen. Op dit moment ligt zowel het personenvervoer als het openbaar vervoer helemaal plat. Alleen voedingswinkels zijn nog geopend en alle bijeenkomsten van meer dan vijf personen zijn verboden.'

Zijn de Oegandezen bevreesd voor het coronavirus?
'Zeker en vast. De regering deelt basisvoedsel uit in kwetsbare regio's. En gisteren heeft bijvoorbeeld de vorst van het semi-autonome koninkrijk Buganda nog een grote gift overgemaakt. Je moet weten dat de prijzen voor basisgoederen als gevolg van de crisis intussen al verdubbeld of verdriedubbeld zijn. Dat zorgt voor onrust.'

In een aantal Afrikaanse gemeenschappen wordt het coronavirus aanzien als een ziekte van rijke blanken?
'Als preventieve maatregel ben ik teruggekeerd naar België. Er waren ook niet veel opties, want ons kantoor in Kampala is voorlopig gesloten. Mijn collega's werken van thuis uit, ook al moeten ze het dikwijls stellen met een slechte internetverbinding. Komt er nog eens bij dat we veel jonge vrouwelijke medewerkers hebben die zich moeten bezighouden met hun kinderen nu die niet naar school kunnen.'

Op die manier is het moeilijk om boeren- en ondernemersverenigingen van nabij te begeleiden?
'Ze hebben de opdracht gekregen om extra energie te investeren in de opmaak van rapporten en de bijsturing van plannen. We raden de organisaties aan om financiële reserves op een slimme manier in te zetten: zoveel mogelijk leden moeten de crisis overleven en de productieketens moeten na de crisis weer vlot kunnen heropstarten. De essentiële schakels in die ketens moeten nu dus genoeg zuurstof krijgen.' 

In Oeganda begint op dit ogenblik het zaaiseizoen. Dus is het vervelend dat de boerenorganisaties hun leden niet kunnen bijspringen met raad en daad?
'Noodgedwongen moeten de boerenorganisaties de meeste activiteiten on hold zetten. De voorlichters die op het terrein werken, zijn gelukkig wel nog actief. Anderzijds is het voor de boeren moeilijker om kredieten vast te krijgen. Een positief gevolg is dat je daardoor het internetbankieren met mobiele telefoon ziet toenemen. Ook goed nieuws is dat de honingproducenten van Tunado er nog altijd in slagen om klanten te bevoorraden.

Maar je hoopt ongetwijfeld dat deze nachtmerrie zo snel mogelijk voorbij is?
'Uiteraard, want ik zou liefst zo snel mogelijk terugkeren naar Oeganda. Met ons team staan we de komende maanden voor nog een andere grote uitdaging: we proberen de boeren voor te bereiden op de sprinkhanenplaag die Oost-Afrika teistert. Die zal helaas ook een grote invloed hebben op het nieuwe seizoen.'

7 april

GUINEE: Youca-delegatie in quarantaine

De zes jongeren van onze Guineese partner Jeunes Solidaires en onze collega Mamadou Barry werden na hun recent bezoek aan ons land in quarantaine geplaatst. Om maar te zeggen dat het coronavirus Guinee in een wurggreep houdt, een land in West-Afrika dat nog maar pas bekomen is van een ebola-uitbraak in 2014.

Het was een Belgische toeriste die op 13 maart voor de eerste besmetting zorgde. Officieel staat de teller voorlopig op 121 gevallen van corona. Eén van de patiënten is de minister van Financiën, die besmet raakte tijdens een trip naar Europa.

De regering in de hoofdstad Conakry heeft nooit eerder geziene maatregelen afgekondigd. Zowel de grenzen als het luchtruim zijn gesloten. Bars, restaurants, cinemazalen, kerken, moskeeën: allemaal dicht. De diverse soorten taxi's mogen maximaal nog drie personen vervoeren, terwijl dat normaal gezien een veelvoud is. Bijeenkomsten met minder dan twintig aanwezigen mogen wel nog doorgaan.

Onze regiodirecteur René Fara Millimouno houdt z'n hart vast voor de komende weken. 'Alleen al het feit dat de scholen gesloten zijn, zorgt voor een grote impact. De leerkrachten hebben geen loon en de kinderen krijgen geen enkele vorm van onderwijs', vertelt hij. Intussen is Conakry in lockdown gegaan, waardoor alle pendelaars naar de hoofdstad zonder werk en dus ook zonder inkomsten zitten. 

De jongenerorganisatie Jeunes Solidaires heeft als partner van Trias een campagne opgestart om de jongeren in Guinee te sensibiliseren over het coronavirus. Ondertussen brengen de Trias-medewerkers van thuis uit de impact van de crisis nauwkeurig in beeld. Ze hebben ook een gedetailleerd plan uitgewerkt voor de familiale boeren, ondernemers en hun verenigingen. Dat plan bevat zowel preventieve maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan als maatregelen die de impact van de crisis de komende weken en maanden moeten verzachten.

'Veel zelfstandige ondernemers zien hun inkomen in rook opgaan, terwijl de gevolgen voor de boeren tot hiertoe beperkt blijven', zegt Millimouno, die tegelijk een slag om de arm houdt; 'De crisis mag toch niet te lang duren, want anders dreigen we in hongertoestanden terecht te komen die een groot deel van de bevolking treffen.'

6 april

ECUADOR: groentetelers verzekeren bevoorrading met familiemanden

Ecuador telt voorlopig 2.800 bevestigde gevallen van corona en een 100-tal doden. 70 procent van de besmettingen werd tot hiertoe vastgesteld in de kuststad Guayaquil. Het voorbije weekend heeft de hele wereld op televisie kunnen zien dat het gezondheidssysteem in Guayaquil de toestand nu al niet meer de baas kan. Begrafenisondernemers durven lijken niet ophalen, waarna families de lichamen van hun dierbare overledene dan maar dumpen. Op straat, midden in de stad.

'De noodtoestand is uitgeroepen en er zijn draconische maatregelen van kracht in het hele land', vertelt Trias-medewerkster Maritza Lara, die net als alle andere collega's van Trias Zuid-Amerika van thuis uit werkt. In Ecuador is een avondklok ingesteld die van kracht is van twee uur in de namiddag tot vijf uur 's ochtends. Wie deze regel aan zijn laars lapt, krijgt een boete van 100 dollar. Bij een derde overtreding worden celstraffen uitgesproken.

Slechts één persoon per gezin mag het huis uit om de meest noodzakelijke aankopen te doen. Deze persoon moet strikte voorschriften rond het dragen van mondmaskers en handschoenen volgen. Personenwagens mogen uiteraard enkel voor essentiële verplaatsingen gebruikt worden, en dat maximaal twee keer per week. Behalve voor dringend vrachtvervoer zijn de grenzen tussen de provincies gesloten. De repatriëring per vliegtuig van Ecuadoranen in het buitenland is stopgezet omdat bij eerdere vluchten gebleken is dat reizigers bij aankomst in de luchhaven de quarantaineregels niet naleven.

De groentetelers van Pacat, een partner van Trias, proberen te midden van de chaos het hoofd koel te houden. Hun wekelijkse markt in Ambato - een stad in het Andesgebergte op 2.600 meter boven zeeniveau - is voorlopig opgeschort, maar ze hebben intussen een alternatief verkoopkanaal opgestart. De telers rijden rond met zogeheten 'familiemanden' die klanten online bestellen. Ze hebben de keuze uit drie types die in prijs variëren van 15 euro voor 12 basisproducten tot 32 euro voor 26 producten. Dit initiatief werd opgestart na overleg met het provinciebestuur en het landbouwministerie. Trias zorgt voor logistieke ondersteuning. De familiemanden zorgen ervoor dat de groentetelers hun inkomen op peil houden en dat lokale consumenten hun huis niet moeten verlaten om basisvoedsel aan te kopen. 

Trias heeft ook de aardappeltelers van Agropapa betrokken bij de verkoop van familiemanden. De aardappelboeren leveren inheemse aardappelen en chips die geproduceerd worden op basis van die inheemse variëteiten. 'We moedigen de telers van Agropapa aan om hun aardappelen te verwerken tot chips, want op die manier creëren ze toegevoegde waarde. De familiemanden zijn een mooi kanaal om die chips te promoten. Zo maken we van de nood een deugd', vertelt Maritza Lara. Verder zorgt Trias ervoor dat de lokale teelt van pootgoed een kwaliteitsinjectie krijgt en dat de boeren van Agropapa voldoende pootgoed kunnen aankopen om hun productie tijdens de coronacrisis draaiende te houden.

De coronacrisis brengt niet alleen kommer en kwel. Bij de quinoatelers van onze partner Coprobich is in het kader van de sanitaire maatregelen een onverwacht grote bestelling binnengelopen van een supermarktketen. Zes arbeiders zorgen ervoor dat de gevraagde hoeveelheden tijdig geleverd worden. Om ervoor te zorgen dat de leden van de coöperatie - dikwijls boeren van de derde leeftijd - voldoende cash in huis hebben om tijdens de crisis noodzakelijke aankopen te verrichten, gaan medewerkers huis aan huis de openstaande betalingen voor geleverde oogst uitvoeren.

1 april

BRAZILIË: voedselprogramma's vallen stil

Brazilië telt 5.717 bevestigde gevallen van corona, 201 zijn gestorven aan het virus. De extreemrechtse president Jair Bolsonaro (zie foto) bestempelde Covid-19 eerst als een 'klein griepje', maar heeft inmiddels een bocht van 180 graden gemaakt. Hij spreekt van de 'grootste uitdaging voor zijn generatie'. 

'We leven in quarantaine', vertelt Gisele Obara die de projecten van Trias in Brazilië in goede banen leidt. Alle teamleden werken momenteel thuis. Meetings en evenementen zijn opgeschort tot eind april. Met de partners zal de komende dagen een bijsturing van de jaarplanning besproken worden.

In Brazilië steunt Trias boerencoöperaties en ook die kreunen onder de coronacrisis. Omdat scholen en openbare instellingen gesloten zijn, werden ook de leveringen van de familiale boeren opgeschort. En dus vallen de voedselprogramma's ter ondersteuning van deze producenten helemaal stil. 'Ook op het platteland dreigt de werkloosheid', vertelt Gisele Obara. Steeds meer mensen hebben een tekort aan basismiddelen zoals rijst, bonen en bloem. 

Samen met de lokale partners werkt Trias Brazilië aan steunmaatregelen die plaatselijke overheden kunnen nemen ter bescherming van boerencoöperaties. En samen met boerengroepen wordt nagedacht over alternatieve inkomstenbronnen in deze onzekere tijden. 

Voor de armste gezinnen wordt door de overheid alvast een corona voucher van 600 reales in het vooruitzicht gesteld, dat is een goeie 100 euro. Volgens voorlopige prognoses zal de Braziliaanse economie met drie procent krimpen en dreigen 20 miljoen Brazilianen de komende maanden hun job te verliezen. 

27 maart

CENTRAAL-AMERIKA: leerrijk voorlichtingsfilmpje van onze collega's

In Centraal-Amerika hebben onze collega's een voorlichtingsfilmpje gemaakt voor familiale boeren en ondernemers die na hun dagtaak terugkeren naar huis. De voorgestelde maatregelen gaan veel verder dan grondig de handen wassen.

In El Salvador werd pas op 18 maart de eerste besmetting met het coronavirus officieel vastgesteld. President Bukele treft voorzieningen om 12.800 patiënten te kunnen behandelen. Hotels worden omgebouwd tot hospitalen.

In Guatemala werd het virus op 13 maart geïmporteerd door een man die terugkeerde uit het noorden van Italië. De grenzen zijn gesloten, alle bedrijven liggen stil en dat geldt ook voor het openbaar vervoer. Honduras telde op 18 maart 12 officiële besmettingen. Ook hier is de noodtoestand uitgeroepen.