German Saldaña Morales - manager van Coopagros

'DE CHUÑO-AARDAPPEL MOET PLATTELANDSVLUCHT AFREMMEN'

Welke evolutie heeft Coopagros doorgemaakt sinds de coöperatie vijf jaar geleden werd opgericht?
German Saldaña: 'Momenteel tellen we 190 leden die bijdragen aan de coöperatie, waarvan 75 actieve boerengezinnen. Het gaat stuk voor stuk om families die op een hoogte van meer dan 3.000 meter hun percelen bewerken, in the middle of nowhere. Omdat ze nergens anders terecht kunnen, heeft Coopagros een aantal essentiële diensten uitgebouwd. Zo beschikken we bijvoorbeeld over een eigen winkeltje waar de boeren zaad en meststoffen kunnen kopen. We verlenen ook microkredieten en stellen een tractor ter beschikking voor veldwerkzaamheden. Tot slot hebben we ook voorlichters die voor teeltbegeleiding zorgen.'

De boeren van Coopagros telen diverse gewassen voor eigen consumptie. Om een inkomen te hebben, verkopen ze aardappelen. Vanwaar die keuze? 
'Dat heeft in de eerste plaats met traditie te maken. Tegelijkertijd is Andahuaylas een regio met gunstige teeltcondities. Pas op, dat betekent niet de de boeren van Coopagros grote winsten boeken. In het Andesgebergte is het rendement van de landbouw per definitie laag omdat de boeren voortdurend geconfronteerd worden met de grillen van het klimaat. Bovendien schommelen de marktprijzen heel sterk. De boeren moeten er in de mate van het mogelijke rekening mee houden dat ze in sommige jaren netto verlies lijden.'

Wat is het belang van de chuño-aardappel voor de leden van Coopagros?
'Dat mag je niet onderschatten. Het gaat zover dat ze door de mensen uit lager gelegen gebieden sinds mensenheugenis 'chuños' genoemd worden. Bij boerengezinnen die op grote hoogte leven, blijft deze aardappel een vaste waarde in hun voedingspatroon.'

Waarom hebben jullie plots nood aan een vrieskamer voor de teelt van chuños?
'De teelt van de chuño is seizoensgebonden. We hebben nachtelijke vrieskou nodig, en die is er alleen in de maanden juni, juli en augustus. Maar door de klimaatverandering wordt het ook in deze periode van het jaar steeds moeilijker om de aardappelen op een kwaliteitsvolle manier in te vriezen. Dat is problematisch, want de boeren van Coopagros willen de verkoop van hun chuños fors verhogen. Dat is alleen mogelijk indien de aardappelen voldoen aan alle wettelijke normen voor voedselveiligheid.'

Waarom hebben jullie voor het ontwerp van de vrieskamer hulp nodig vanuit Vlaanderen?
'We hebben in Peru voldoende kennis voor de bouw van koelcellen. Maar dat is nog iets anders dan een vrieskamer die ervoor moet zorgen dat de aardappelen traag bevriezen, zodat de cellen van de knollen vernietigd worden. Om dat in de praktijk te brengen, is de hulp uit Vlaanderen belangrijk.'

Hoeveel ton chuño willen de boeren van Coopagros met behulp van de vrieskamer verkopen?
'Ze mikken op dertig ton per maand. Dat moet volstaan om hun gezinsinkomens significant te verhogen.'

Maak eens een rekensommetje.
'Klassieke aardappelen kunnen de boeren in onze regio verkopen aan gemiddeld 270 euro per ton. Per kilogram ligt de prijs van chuños zeven keer hoger, maar je moet er wel rekening mee houden dat je een ton aardappelen nodig hebt om er 350 kilogram chuño uit te puren. Als we ook de productiekosten van één euro per kilogram in rekening brengen, komen we voor de chuños uit op een gemiddelde nettowinst van 285 euro per 350 kilo. Bovendien kan je chuños 5 à 7 jaar lang bewaren, terwijl onze boeren hun klassieke aardappelen bijna meteen na hun oogst moeten verkopen. De chuño-aardappel maakt de boeren dus veel minder kwetsbaar voor marktschommelingen.'

Waarom is dat extra inkomen voor de leden van Coopagros zo belangrijk?
'De grootste kopzorg bij onze boeren is de plattelandsvlucht van de jongeren. Gezinnen worden uit elkaar gereten omdat de aantrekkingskracht van het platteland onvoldoende is. Als onze leden hun zonen en dochters een toekomst willen verschaffen in eigen streek, dan moet de rendabiliteit van de landbouw omhoog.'

 

 

Coopagros, hefboom voor verandering

Kishuara is een godvergeten district dat bij de schepping van de wereld tussen de plooien van de Andesruggen gevallen is. 150 familiale boeren hebben zich verenigd in de coöperatie Coopagros om de overlevingslandbouw collectief vaarwel te zeggen. Op een hoogte van meer dan 3.000 meter maken ze van hun inheemse aardappelen de draaischijf voor hun zelfontwikkeling. Wil je de Peruaanse boeren zelf ook steunen?