Trias realiseert ommezwaai bij boerenfederatie met 350.000 leden

16-01-2020
Het leven van boerinnen in Latijns-Amerika verandert ingrijpend door de aanpak van Trias. Dat blijkt uit een rapport van professor Biermayr van de Georgetown University in Washington.

In El Salvador werkt Trias Centraal-Amerika al vijf jaar aan de versterking van CLAC, een federatie die bijna duizend landbouworganisaties overkoepelt in 24 Latijns-Amerikaanse landen. Samen tellen die organisaties 350.000 leden.

Een grote uitdaging is de participatie van vrouwen en jongeren. 'Voor de meeste boerenorganisaties die aangesloten zijn bij CLAC is dit thema een kwestie van overleven', vertelt Astrid Vreys, regiodirecteur van Trias Centraal-Amerika.

Hoe bedoel je?
Astrid Vreys: 'De leeftijdspiramide van de doorsnee boerenorganisatie in Latijns-Amerika is alarmerend. Als er geen vers bloed in die verenigingen gepompt wordt, is dat een doodlopend straatje. De mannen begrijpen steeds beter dat een vlottere instroom van vrouwen en jongeren nodig is.'

Welk probleem schuilt achter die problematische leeftijdspiramide?
'Veel jongeren zijn niet langer geïnteresseerd in een carrière als traditionele landbouwer. Ze verhuizen naar de steden, vooral mannen keren het platteland massaal de rug toe. De vrouwen blijven achter als gezinshoofd en nemen het werk op het familiaal landbouwbedrijf over. Uit studies blijkt dat de boerinnen in de Latijns-Amerikaanse koffieketen intussen 80 procent of meer van het agrarisch productieproces in handen hebben. En toch is de besluitvorming in boerenorganisaties nog altijd een haast exclusieve mannenzaak.'

Hoe komt dat?
'Het lidmaatschap in die organisaties is gekoppeld aan landeigendom. En de percelen staan op naam van de mannen, ook al bekleden ze geen actieve rol meer in hun bedrijf.' 

Dus worden de vrouwen niet eens uitgenodigd voor de vergaderingen van hun boerenorganisaties?
'Klopt, en dat is dubbel jammer. Vrouwen krijgen daardoor minder kansen om zich te ontplooien. Tegelijk nemen de organisaties verkeerde beslissingen, want de aanwezige mannen kennen onvoldoende de noden van de boerinnen en jongeren.'

Hoe heeft Trias Centraal-Amerika dit probleem bij CLAC aangepakt?
'Aanvankelijk hebben we gewerkt aan de organisatiecultuur bij de verenigingen die lid zijn van CLAC, maar al snel bleek het belang om structureel in te grijpen bij de federatie zelf. Een geweldige meevaller is dat de leidersfiguren van CLAC inclusie hoog in het vaandel dragen. Ze hebben de strategische visie bijgestuurd en twee nieuwe comités opgericht, eentje rond gender en het andere rond jongeren. Nu er op dat niveau een nieuwe wind waait, maakt dat een verschil voor veel boerinnen en hun gezinnen. Door samen te werken met grote organisaties realiseer je met beperkte middelen een grote impact. Dat is de filosofie van Trias.' 

Welke zijn voor jou de belangrijkste resultaten die professor Biermayr opsomt in haar rapport?
'Steeds meer vrouwen volgen bedrijfsopleidingen en ook het aantal vrouwelijke bestuursleden zit in de lift. Niet alleen stijgt het gemiddeld inkomen van de vrouwen, ze beslissen ook in toenemende mate hoe die centen besteed worden. De zelfwaarde van de boerinnen stijgt. Ik ben iedere keer blij wanneer lidorganisaties van CLAC nieuwe initiatieven lanceren, de ene keer in Paraguay, dan weer in Mexico of een ander land.' 

Door samen te werken met grote organistaties kan je met beperkte middelen een significante impact realiseren.

Astrid Vreys, regiodirecteur van Trias Centraal-Amerika

Geloof je dat de vooruitgang een duurzaam karakter heeft?
'Ik merk een structurele vooruitgang op alle niveaus van CLAC, gaande van de regionale koepelorganisaties die meerdere landen groeperen tot de lokale organisaties. Dat is het logische gevolg van de middelen en mensen die CLAC vrijmaakt om gendergelijkheid bij haar leden te versterken. Voor organisaties die stappen vooruit willen zetten, hebben we bovendien een begeleidingstraject rond inclusie uitgewerkt dat ze op hun tempo kunnen uitwerken. Met een mastodont als CLAC samenwerken is een hele uitdaging, maar het rapport van professor Biermayr toont aan dat we op goede weg zijn.'

Met welke gevoelens blik je terug op 5 jaar samenwerking met CLAC?
'Met veel voldoening. Heel ons team heeft veel energie gestopt in het opbouwen van een vertrouwensrelatie met CLAC. Vandaag kan je zien dat Trias een duidelijk herkenbare stempel drukt op de ontwikkeling van deze partner. Verder ben ik blij dat een organisatie als Markant met de verkiezing van de Womed Award Zuid een steentje heeft bijgedragen aan de promotie van het vrouwelijk ondernemerschap in El Salvador.'

Wat is de grootste uitdaging voor de toekomst?
'CLAC staat voor de uitdaging om haar dienstverlening verder uit te breiden zodat vrouwen en jongeren meer kansen krijgen om zich te ontpoppen tot echte plattelandsondernemers. De verandering van de organisatiecultuur bij CLAC zal pas duurzaam zijn wanneer de economische impact voor vrouwen en jongeren tastbaar wordt. Daarom moeten we samen met CLAC op zoek naar creatieve oplossingen. Steeds minder jongeren kiezen voor de job van klassieke koffieboer, maar velen zien het beheer van bijvoorbeeld een koffieshop wél zitten. De honingproductie en het verpakken van koffie zijn dan weer bezigheden op maat van vrouwen. We verwachten dat CLAC de komende jaren verder gaat inzetten op de diversificatie van de rurale economie, en daarbij voor de vrouwen en jongeren een prominente rol voorziet. Trias Centraal-Amerika staat klaar voor verdere ondersteuning, samen met onze achterban in Vlaanderen.'

 

Lees het rapport van professor Biermayr over de resultaten die Trias Centraal-Amerika boekt met CLAC (Spaans):