Dromen vermenigvuldigen

Het verhaal van het Oegandese meisje Olivia Mugisa begint met de droom om schooljuf te worden. Eenmaal dat lukt, gaan nieuwe dromen rijpen. Wanneer ook de landbouworganisatie Madfa en Trias op het toneel verschijnen, zien ook de andere vrouwen in haar dorp toekomstperspectieven waarvan ze het bestaan nooit vermoed hadden.
 
Olivia is geboren en getogen in Rwenjojo, een dorpje in het westen van Oeganda. Ze was in de wieg gelegd om haar leven lang te werken op het veld, zoals dat in Oeganda voor de meeste jongens en meisjes geldt. Wanneer ze ’s ochtends op school arriveerde, had Olivia al twee uur landarbeid achter de kiezen. Toch is ze haar ouders dankbaar. ‘Zo heb ik geleerd wat hard werken is’, vertelt ze. Vandaag onderwerpt Olivia haar twee kinderen aan dezelfde leerschool: eerst werken op het veld, dan pas naar de les.
Les geven, maïs telen én winkel beheren
 
Olivia heeft er als kind altijd van gedroomd om lerares te worden. Ze ging door een diep dal toen haar vader ziek stierf en haar oudste zus ernstig ziek werd. Maar Olivia vond troost bij James, een jongen die ze tijdens haar studies leerde kennen. Nadat ze haar diploma behaalde, ging Olivia les geven in de dorpsschool van Rwenjojo. Omdat het totale gezinsinkomen niet genoeg eten op de plank bracht voor het hele gezin, ging Olivia in bijberoep ook maïs telen. Eerst heel kleinschalig, maar na twee jaar had de onderwijzende maïsboerin genoeg gespaard om extra grond aan te kopen en meer maïs te planten. Na elke oogst investeerde ze een deel van de winst in extra landbouwareaal.
 
Omdat Olivia van nature ondernemend is, opende ze in 1998 ook een klein winkeltje met basisproducten, een regelrechte primeur voor Rwenjojo. Bovendien werd Olivia verkozen tot voorzitster van de lokale boerinnengroep, die 25 leden telt. Vijf jaar geleden sloot die groep zich aan bij de plaatselijke afdeling van de nationale boerenorganisatie Madfa, een partner van Trias.
 
Madfa, hefboom voor verandering
 
Madfa stimuleert haar leden bij de omschakeling van overlevingslandbouw naar een meer marktgerichte aanpak. De voorbije vijf jaar heeft Trias bijna 430.000 euro geïnvesteerd in deze landbouworganisatie. Met succes, want het ledenaantal is verdriedubbeld tot 7.500 boeren en boerinnen. Het bestuur is goed opgeleid en de leden krijgen regelmatig bezoek van voorlichters. De boeren leren de beginselen van de marketing kennen, hoe ze een opslagplaats kunnen bouwen en hoe ze hun oogst gezamenlijk kunnen verkopen.

Een groepslening zorgt voor sociale druk, waardoor iedereen zijn financiën beter gaat beheren.

Olivia Mugisa

Ook Oliva volgt de trainingen van Madfa en ze geeft haar kennis door aan de andere leden van haar boerengroep. Zo leerde Olivia een schuur bouwen waardoor ze haar maïs langer kan bewaren. Vervolgens moedigde ze de andere vrouwen van Rwenjojo aan om hetzelfde te doen. Nu heeft bijna ieder gezin in het dorp een eigen schuur, waardoor het rendement van de maïsteelt aanzienlijk gestegen is. Via Madfa raakt de boerengroep van Olivia ook aan een groepslening. Zo kunnen de vrouwen een tractor huren om het land zelf om te ploegen. ‘Niet iedereen kan even goed met geld omgaan. Een groepslening zorgt voor sociale druk, waardoor iedereen zijn financiën beter gaat beheren’, spreekt Olivia uit ervaring.
 
Nationale modelboerin
 
In een streek waar periodes van honger regelmatig voorkomen, heeft Olivia een heel parcours afgelegd. Ooit werd haar oudste zoon van school weggestuurd omdat ze de schoolrekeningen niet langer kon betalen. Olivia verkocht toen haar enige varken als een soort laatste reddingsboei. Op dit ogenblik produceert ze 23,4 ton maïs op jaarbasis. Daarnaast teelt ze maniok, bananen, aardappelen, pindanoten, papaja, bonen en suikerriet. In haar wei grazen dertig koeien, wat naar Oegandese normen een grote veestapel is. Om haar businessplan bol te werken, heeft ze een handvol landarbeiders in vaste loondienst. 
 
Onlangs kreeg Olivia nieuwe taken toegewezen bij Madfa. Ze motiveert andere vrouwen om hun stem te laten horen, wat cruciaal is voor de duurzame ontwikkeling van Rwenjojo en omgeving. Dat de nationale landbouwadviesdienst van Oeganda haar intussen verkozen heeft tot ‘modelboerin’ is een terechte bekroning. Zeker omdat Olivia ook een schooltje geopend heeft voor kinderen uit haar buurt. 207 kinderen, tussen 6 en 12 jaar, volgen er lessen. Dat zijn evenveel dromen die stilaan beginnen te rijpen…